St. Peter Stiftskeller: η ιστορία

Εκεί όπου στέκεται το κτίριο

Το εστιατόριο βρίσκεται στους χώρους του Αβαείου του Αγίου Πέτρου, της βενεδικτίνικης μονής στην Παλιά Πόλη του Σάλτσμπουργκ. Σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα του αβαείου, η ίδρυσή του χρονολογείται από το 696, από τον Επίσκοπο Ρούπερτ της Βορμς, και αναφέρεται ως η παλαιότερη μονή στον γερμανόφωνο κόσμο με αδιάκοπη ιστορία. Η εκκλησία του αβαείου βρίσκεται στους βόρειους πρόποδες του Mönchsberg, και το εστιατόριο βρίσκεται στα δεξιά της. Αυτό το σκηνικό έχει σημασία για την ιστορία: το Stiftskeller ξεκίνησε ως το κελάρι κρασιών του ίδιου του αβαείου, πολύ πριν κάποιος το σκεφτεί ως μέρος για φαγητό. Σήμερα, ο οίκος λειτουργεί εστιατόριο, σαλόνι και χώρο εκδηλώσεων από τον ίδιο περίβολο, σύμφωνα με την ιστοσελίδα του.

Τι συνέβη το 803

Η ημερομηνία στην πινακίδα της εισόδου είναι 803. Η σελίδα ιστορίας του εστιατορίου αναφέρει ότι το Stiftskeller μνημονεύτηκε για πρώτη φορά γραπτώς εκείνο το έτος από τον Αλκουίνο της Υόρκης, σύμβουλο του Καρλομάγνου. Η Wikipedia περιγράφει την πηγή με δύο τρόπους, ως συμβόλαιο που εξέδωσε ο Αλκουίνος και ως επιστολή προς τον Καρλομάγνο, οπότε θεωρήστε τον τύπο του εγγράφου αβέβαιο και το έτος ως το σταθερό σημείο. Αυτό που δείχνει το αρχείο είναι ότι ένα Stiftskeller συνδεδεμένο με την αβαείο υπήρχε έως το 803. Δεν δείχνει ένα εστιατόριο που σερβίρει δειπνούμενους με τη σύγχρονη έννοια. Το χρονολόγιο του εστιατορίου καταγράφει έναν εορτασμό για τα 1.200 χρόνια του οίκου το 2003, γεγονός που δείχνει πώς υπολογίζει την ηλικία του.

Πόσο ισχυρός είναι ο ισχυρισμός περί του παλαιότερου εστιατορίου

Το εστιατόριο αυτοαποκαλείται το παλαιότερο εστιατόριο της Ευρώπης, και η Wikipedia αναφέρει ότι ισχυρίζεται πως είναι το παλαιότερο της Κεντρικής Ευρώπης. Και τα δύο είναι ισχυρισμοί, όχι αποφάσεις. Η Wikipedia προσθέτει ότι το κατάστημα έχει κλείσει αρκετές φορές στην ιστορία του, που σημαίνει ότι δεν μπορεί να χαρακτηριστεί το παλαιότερο εστιατόριο σε συνεχή λειτουργία· αυτόν τον τίτλο τον αποδίδει στο Sobrino de Botín στην Ισπανία, ανοιχτό από το 1725. Η δίκαιη ανάγνωση είναι ότι το Stiftskeller έχει μεταξύ των παλαιότερων τεκμηριωμένων ριζών από οποιοδήποτε εστιατόριο στην Ευρώπη, ενώ η ετικέτα «παλαιότερο εστιατόριο» εξαρτάται από το πώς ορίζει κανείς το εστιατόριο. Στην πράξη, η ετικέτα έχει μικρότερη σημασία από το περιβάλλον, γιατί το κελάρι ανήκει σε μια αβαείο που περιγράφει τη δική του ιστορία ως αδιάκοπη από το 696.

Από το κελάρι του κρασιού στο πανδοχείο

Η σελίδα ιστορίας του εστιατορίου καταγράφει την εξέλιξη του οίκου βήμα προς βήμα. Το 1517 ο Ηγούμενος Wolfgang Walcher έσκαψε έναν κελάρι στον βράχο με πρόσβαση στην αυλή της μονής, και το 1527 ο Ηγούμενος Chillian Pitricher πρόσθεσε και δεύτερο. Αμαξάδες και τεχνίτες που εργάζονταν για τη μονή λάμβαναν ένα Weinpfennig ή Haustrunk, μια μερίδα κρασιού, και το κελάρι μετατράπηκε σιγά σιγά σε πανδοχείο. Το 1803 ο οίκος απέκτησε το δικαίωμα σερβιρίσματος μπίρας, και το 1809 Γάλλοι στρατιώτες στρατωνίστηκαν εκεί κατά τη διάρκεια των Ναπολεόντειων πολέμων. Το ίδιο χρονολόγιο καταγράφει ότι το Stiftskeller λεηλατήθηκε το 1918, προς το τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.

Ο Χάυντν πάνω και ο Μότσαρτ στο τραπέζι

Σύμφωνα με την ιστορία του εστιατορίου, ο Σαλτσβούργος συνθέτης Χάυντν έζησε στον επάνω όροφο του Stiftskeller από το 1763. Το σπίτι αναφέρει επίσης ότι η οικογένεια του Μότσαρτ δειπνούσε εκεί και επικαλείται το ημερολόγιο της Νάνερλ Μότσαρτ για αυτό. Η Wikipedia αντιμετωπίζει την ιδέα ότι ο Μότσαρτ έφαγε εκεί, μαζί με τον Κολόμβο και τον Φάουστ, ως τοπικό θρύλο. Και οι δύο δηλώσεις μπορούν να σταθούν μαζί: η αναφορά στο ημερολόγιο είναι αυτό στο οποίο βασίζεται το εστιατόριο, και ο θρύλος είναι αυτό που επαναλαμβάνουν οι επισκέπτες. Αυτό που είναι πέρα από κάθε αμφιβολία είναι ότι ο Χάυντν είναι θαμμένος στην εκκλησία της αββαείας δίπλα στην αδελφή του Μότσαρτ, Νάνερλ, στην εκκλησία δίπλα στο εστιατόριο. Το εστιατόριο καταγράφει επίσης ότι γύρω στο 1300 το σπίτι μπήκε στη λογοτεχνική ιστορία μέσω του ποιητή και συνθέτη γνωστού ως Μοναχός του Σαλτσβούργου.

1903: η Αίθουσα Μπαρόκ

Το ίδιο το χρονολόγιο του εστιατορίου αναφέρει ότι η Αίθουσα Μπαρόκ και η Willibaldhöhle χτίστηκαν και επεκτάθηκαν επί ηγουμένου Willibald Hauthaler το 1903, και ότι οι στοές που φέρουν το όνομά του χρονολογούνται περίπου από τα ίδια χρόνια. Η αίθουσα είναι μια αίθουσα συμποσίων σε στυλ μπαρόκ, με στούκο και τοιχογραφίες, όχι ένα σωζόμενο δωμάτιο του δέκατου όγδοου αιώνα. Για τον επισκέπτη αυτό είναι χρήσιμο να το γνωρίζει. Η αίθουσα είναι όμορφη και κατάλληλη για μουσική, αλλά όταν ο διοργανωτής μιλά για μια βραδιά όπως θα μπορούσε να ήταν το 1790, αυτό αφορά τα κοστούμια και το ρεπερτόριο, όχι τους αυθεντικούς τοίχους. Οι στοές στην αυλή, που πήραν το όνομα του ηγουμένου, χτίστηκαν τα ίδια χρόνια.

1996: ξεκινά το Mozart Dinner Concert

Το εστιατόριο χρονολογεί το πρώτο Mozart Dinner Concert στο 1996, στην Αίθουσα Μπαρόκ, και αναφέρει ότι παρουσιάζεται εκεί έκτοτε. Η μορφή συνδυάζει ένα δείπνο τριών πιάτων με άριες και ντουέτα από όπερες του Μότσαρτ και τη σερενάτα Eine kleine Nachtmusik, που εκτελούνται ανάμεσα στα πιάτα από το Amadeus Consort Salzburg. Το ίδιο το κατάστημα μετονομάστηκε το 2017, όταν το Stiftskeller έγινε St. Peter Stiftskulinarium. Γι' αυτό θα δείτε και τα δύο ονόματα σε παλαιότερους οδηγούς και σε φωτογραφίες, όπως αυτές σε αυτή τη σελίδα. Το όνομα του συνόλου, Amadeus Consort Salzburg, εμφανίζεται τόσο στις περιγραφές του εστιατορίου όσο και του διοργανωτή για τη βραδιά.

Η μοναστηριακή εκκλησία δίπλα

Η εκκλησία δίπλα στο εστιατόριο απέκτησε τη σημερινή ροκοκό διακόσμησή της μεταξύ 1760 και 1782, επί ηγουμένου Beda Seeauer. Η Μεγάλη Λειτουργία σε ντο ελάσσονα του Μότσαρτ εκτελέστηκε για πρώτη φορά εκεί τον Οκτώβριο του 1783, κατά την επίσκεψή του στο Σάλτσμπουργκ το 1783 με τη Κονστάνσε· το έργο έμεινε ημιτελές, και η εκτέλεση περιλάμβανε το Kyrie, το Gloria, το Sanctus και το Benedictus. Το μοναστηριακό νεκροταφείο, το Petersfriedhof, είναι πιθανώς τόσο παλιό όσο και το ίδιο το μοναστήρι, και οι κατακόμβες του είναι λαξευμένες στον βράχο του λόφου. Οι ώρες επίσκεψης για την εκκλησία και το νεκροταφείο καθορίζονται από το μοναστήρι, οπότε ελέγξτε τον ιστότοπο του μοναστηριού. Ο ιστότοπος του μοναστηριού αναφέρει ότι Βενεδικτίνοι μοναχοί ζουν και εργάζονται εκεί από το 696, και καταγράφει την εκκλησία, το νεκροταφείο και τις κατακόμβες μεταξύ των αξιοθέατων της Παλιάς Πόλης.

Τι προσθέτει μια βραδιά συναυλίας

Ένα δείπνο με συναυλία δίνει στο κατάστημα έναν σκοπό που είχε με διαφορετικές μορφές για αιώνες: έναν τόπο όπου οι άνθρωποι έτρωγαν και έπιναν υπό την προστασία του μοναστηριού. Η μουσική είναι του Μότσαρτ, οι ερμηνευτές φορούν ενδυμασίες εποχής, και η Αίθουσα Μπαρόκ παρέχει το στούκο και τους πολυέλαιους. Αυτό που προσθέτει στην ιστορία είναι ατμόσφαιρα, όχι τεκμηρίωση. Αν θέλετε τα τεκμήρια, διαβάστε τις σελίδες ιστορίας του μοναστηριού και του εστιατορίου· αν θέλετε την ατμόσφαιρα, η βραδιά είναι ο τρόπος να την αποκτήσετε, και ο οδηγός για το τι να κλείσετε εξηγεί πώς. Το εστιατόριο λειτουργεί επίσης ξεχωριστά ως γαστρονομικός προορισμός υψηλής κουζίνας, οπότε ένας επισκέπτης μπορεί να φάει εκεί χωρίς τη συναυλία.

Διαβάστε στη συνέχεια: Δείπνο Mozart στο Σάλτσμπουργκ: τι να κρατήσετε

Για ποιους δεν είναι αυτό

Αυτό το κατάστημα δεν είναι για ταξιδιώτες που θέλουν μεσαιωνικό εσωτερικό ή αρχαιολογικό χώρο. Τα βραχώδη κελάρια είναι παλιά, αλλά η συναυλία πραγματοποιείται στην αίθουσα του 1903. Δεν είναι επίσης μουσείο: δεν υπάρχει ξενάγηση με εισιτήριο στο Stiftskeller σε αυτόν τον οδηγό, μόνο ένα δείπνο με μουσική. Αν ήρθατε στο Σάλτσμπουργκ για το ίδιο το μοναστήρι, η μοναστηριακή εκκλησία, το νεκροταφείο και οι κατακόμβες είναι ξεχωριστά αξιοθέατα με τους δικούς τους κανόνες λειτουργίας, και δεν απαιτούν κράτηση για δείπνο. Αν θέλετε ιστορία με την αυστηρή έννοια, ο ιστότοπος του μοναστηριού και τα άρθρα της Wikipedia στη λίστα πηγών δίνουν περισσότερες λεπτομέρειες από όσες μπορεί να δώσει οποιοδήποτε δείπνο.